R32 vs. R290 koudemiddel: wat betekent het voor uw airco-keuze?
Direct antwoord: R32 en R290 zijn beide veilige, energetisch prima koudemiddelen voor een airco. R32 is op dit moment de marktstandaard met een GWP (klimaatimpact) van 675. R290 (propaan) heeft een GWP van slechts 3 — ruim 200 keer lager — en is door de aangescherpte F-gassenverordening de duidelijke toekomstrichting. Voor een nieuwe airco die u 12 tot 15 jaar gebruikt, is R290 daarom meestal de meest toekomstbestendige keuze, met minder risico op stijgende prijzen of beperkte beschikbaarheid van koudemiddel op termijn. R290 is wel licht brandbaar, waardoor fabrikanten minimumeisen stellen aan het ruimtevolume per binnenunit; in kleine of dichte ruimtes kan R32 daardoor praktischer zijn. Voor de meeste Noord-Hollandse woningen zijn beide goed toepasbaar — de keuze hangt af van het model, uw ruimte en uw voorkeur voor toekomstbestendigheid. Laat de installatie hoe dan ook uitvoeren door een F-gassen-gecertificeerd bedrijf.
Wat is een koudemiddel en waarom is het belangrijk?
Een airco verwarmt of koelt door een vloeistof (het koudemiddel) rond te pompen tussen de buiten- en binnenunit. De vloeistof verandert van gas naar vloeibaar en weer terug, en draagt bij die faseovergang warmte over. Het koudemiddel bepaalt hoe efficiënt het systeem werkt, hoe veilig het is in geval van lekkage, en hoe groot de klimaatimpact is als er toch iets ontsnapt.
De kerneigenschappen in één tabel
| Eigenschap | R32 | R290 (propaan) |
|---|---|---|
| Type | Fluorkoolwaterstof (HFO/HFC) | Natuurlijk koudemiddel (alkaan) |
| GWP (klimaatimpact) | 675 | 3 |
| Brandbaarheidsklasse | A2L (mild brandbaar) | A3 (brandbaar) |
| Energetisch rendement | SEER 6–8, uitstekend | SEER 6–8, gelijkwaardig |
| Prestatie bij −7 °C verwarmen | Goed | Iets beter |
| Wetgeving 2025+ (EU 2024/573) | Afbouwpad, mag nog geleverd worden | Buiten afbouwpad, toekomstbestendig |
| Beschikbaarheid in 2026 | Breed | Groeiend, specifieke modelreeksen |
| Meerprijs installatie | Referentie | +€200 – €500 |
Klimaatimpact: waarom GWP telt
GWP (Global Warming Potential) is hoeveel CO₂-equivalent een kilogram koudemiddel bij lekkage veroorzaakt. Een kleine lekkage van 500 gram R32 komt overeen met 337 kg CO₂ (vergelijkbaar met circa 2.500 km autorijden). Dezelfde 500 gram R290 komt overeen met 1,5 kg CO₂ (enkele kilometers autorijden). In een normaal werkend systeem lekt er niets, maar over een totale levensduur van 12–15 jaar met een eventueel demontage/afvoermoment is de impactverschil aanzienlijk.
Veiligheid: wat de brandbaarheidsklasse betekent
Beide koudemiddelen zijn brandbaar, maar in verschillende mate. De classificatie volgens ISO 817:
- A2L (R32): mild brandbaar, lage verbrandingssnelheid, moeilijk te ontsteken bij normale kamertemperatuur. In de praktijk vergelijkbaar risico met veel huishoudelijke gassen.
- A3 (R290): brandbaar (propaan is hetzelfde gas als in uw campinggasstel). Vraagt strengere veiligheidsmaatregelen rond ontstekingsbronnen en ventilatie, maar is bij correcte installatie volgens EN 378-normen volkomen veilig.
In beide gevallen borgt de F-gassen-gecertificeerde installateur de installatie: vacuümprocedure, drukproef, koppelmomenten op kroonmoeren en documentatie volgens Verordening EG 517/2014. Zelfinstallatie is voor beide koudemiddelen wettelijk niet toegestaan.
Regelgeving: waarom de markt verschuift
De nieuwe EU F-gassenverordening (Verordening 2024/573, van kracht sinds maart 2024) bouwt F-gassen met hoge GWP stapsgewijs af via een quotasysteem. R32 valt hieronder en wordt op termijn schaarser en duurder. Dit gaat om nieuwe vulling voor installatie of service — bestaande installaties blijven gewoon in bedrijf. Natuurlijke koudemiddelen zoals R290, R744 (CO₂) en R717 (ammoniak) vallen buiten deze afbouw.
Voor u als consument betekent dit: een R32-airco die u vandaag koopt is de komende 10+ jaar prima in bedrijf, maar over 12–15 jaar (einde levensduur) is R290 waarschijnlijk de standaard en R32-service duurder. Voor een lange horizon is R290 toekomstbestendiger.
Praktische gevolgen voor uw keuze
Bij een nieuwe airco-aanschaf in 2026 zijn dit de overwegingen:
- Woningtype: bij kleine ruimtes (onder 15 m² met een binnenunit) kan de maximale R290-vulling beperkend zijn. Uw installateur rekent het ruimtevolume door conform EN 378.
- Budget: meerprijs R290 is €200–€500 nu. Naarmate R290 mainstream wordt, verdwijnt dit verschil.
- Horizon: verwacht u de airco 10+ jaar te gebruiken? Dan weegt toekomstbestendigheid zwaar. Gaat u binnen 5 jaar verhuizen of renoveren? Dan is R32 ook een prima keuze.
- Modelbeschikbaarheid: R32 is breed leverbaar, R290 groeit maar is nog niet universeel. Bij specifieke merkvoorkeuren kan R290 beperkend zijn.
- Combinatie met verwarming: voor airco die ook (aanvullend) verwarmt, heeft R290 een licht voordeel bij lagere buitentemperaturen.
Wat u niet hoeft te doen
Enkele veelvoorkomende misverstanden om gerust over te zijn:
- Uw huidige R32-airco hoeft niet vervangen te worden. De F-gassenverordening geldt voor nieuwe installaties en koudemiddelvoorraden, niet voor bestaande systemen.
- R290 is géén gevaarlijk gas in uw woonkamer. De hoeveelheid in een residentiële airco is beperkt en blijft gesloten in het systeem. Veiligheidsmaatregelen richten zich op de installatie, niet op dagelijks gebruik.
- U hoeft geen "gasvrije" woning te hebben om R290 te gebruiken. De combinatie met bestaand aardgas (cv-ketel) is geen probleem; beide systemen zijn onafhankelijk en leveren geen interactierisico.
- R32 is géén "slecht" koudemiddel. Het is destijds de opvolger geweest van R410A (GWP 2088) en bracht een enorme verbetering. Het wordt nu zelf verder verbeterd door R290.
Service en onderhoud
Het onderhoudsregime is identiek voor R32 en R290: jaarlijkse controle van druk, koudemiddelniveau, filterreiniging en elektrische contacten. Service mag alleen door een F-gassen-gecertificeerde monteur. Bij een storing is het belangrijk dat uw installateur ervaring heeft met het specifieke koudemiddel — R290 vraagt andere procedures en materialen (bijvoorbeeld aangepaste lekdetectoren en vacuümpompen).
Advies van Klimaattechniek Holland
Voor nieuwe installaties adviseren wij klanten die hun airco 10+ jaar willen gebruiken R290 waar beschikbaar en technisch passend. Voor kortere horizon of bij specifieke ruimteomstandigheden is R32 nog steeds een verstandige, ruim beschikbare keuze. We rekenen per woning door welk koudemiddel binnen de ruimtevolumevereisten past, en lichten de afweging transparant toe in de offerte — geen verplichte upsell naar het duurdere koudemiddel.
Bekijk onze airco-installatiedienst, lees airco-installatiekosten of plan een gratis opname.

